امروزه آسانسورها به یکی از اجزای جدانشدنی در معماری و ساخت ساختمانهای بلند بدل شدهاند. آسانسورها وظیفه تسهیل حمل و نقل عمودی مسافران در طبقات ساختمان را برعهده دارند به طوریکه ساختمانهای بلند بدون وجود آسانسور عملا برای ساکنین آنها قابل استفاده نیستند. اما از سوی دیگر این جا به جایی عمودی مسافران مخاطراتی مانند سقوط و گیر افتادن را به همراه دارد. برای پاسخ به این نگرانی روز افزون و جهت کاهش حداکثری آسیبهای احتمالی آن و تامین هر چه بیشتر سلامتی مسافران و بهبود کارآیی سیستمهای ایمنی آسانسورها به صورت مداوم استانداردهای جدید وضع میشود. این استانداردها در تلاشند تا با بهرهگیری از آخرین تکنولوژیها ایمنی هر چه بیشتر آسانسورها را تامین کنند. لذا با رسیدن آسمانخراشها به ارتفاعات بیشتر و افزایش جمعیت شهری، اطمینان از ایمنی آسانسور بسیار مهم شده است. فنآوریهای مدرن در سیستمهای ایمنی آسانسور به منظور شناسایی و رفع خطرات نوظهور و افزایش ایمنی مسافران به طور مداوم در حال تغییر هستند تا سلامت مسافران را شرایط اضطراری بیش از پیش تضمین کنند.
تکامل استانداردهای سیستمهای ایمنی آسانسور
تکامل سیستمهای ایمنی آسانسور نشان دهنده نوآوری و تعهد به بهبود مستمر است. در ابتدا، سیستمهای ایمنی آسانسور اساساً به اجزای مکانیکی مانند گاورنرهای سرعت بیش از حد و چرخ دندههای ایمنی متکی بودهاند. این اجزا نقش به سزایی در ایمنی آسانسورها داشتند اما دارای محدودیتهایی نیز بودند. با این حال، با پیشرفت تکنولوژی، استانداردهای ایمنی مدرن رویکرد جامع تری نسبت به افزایش ایمنی آسانسورها را ایجاد کردهاند. این استانداردها با استفاده همزمان از حسگرهای الکترونیکی، سیستمهای مانیتورینگ کامپیوتری و الگوریتمهای پیچیده سیستمهای ایمنی آسانسورها را به شکل چشمگیری افزایش دادهاند.
همانطور که ساختمانها مرتفعتر میشوند و انتظارات مسافران نیز افزایش مییابند و نیاز به استانداردهای ایمنی قویتر به طور فزاینده ای آشکار میشود. حوادث غم انگیز گذشته بر اهمیت اقدامات ایمنی پیشگیرانه برای جلوگیری از حوادث آینده تأکید دارد. در نتیجه، سازمانهایی مانند انجمن مهندسین مکانیک آمریکا (ASME) و سازمان بینالمللی استاندارد (ISO) با یکدیگر همکاری کردهاند. حاصل این همکاری، توسعه و بهروزرسانی استانداردهای ایمنی بوده که حاکی از آخرین دستاوردهای فناوری و بهترین شیوههای صنعت است.
معرفی استانداردهای جدید برای ارتقا سیستمهای ایمنی آسانسورها
سالهای اخیر شاهد معرفی استانداردهای ایمنی جدید با هدف کاهش خطرات و افزایش حفاظت از مسافران بودهایم. یکی از این استانداردها ASME A17.1/CSA B44 است که الزامات طراحی، ساخت، نصب، بهره برداری، بازرسی، آزمایش، نگهداری، تغییر و تعمیر آسانسور، پله برقی و تجهیزات مربوطه را مشخص میکند. این استاندارد جامع جنبههای مختلفی از ایمنی آسانسورها از جمله طراحی آسانسور، روشهای اضطراری و پروتکلهای تعمیر و نگهداری را دربر میگیرد تا از حفاظت کامل مسافران و پرسنل اطمینان حاصل کند.
علاوه بر این، سازمان بین المللی استاندارد (ISO) نیز استانداردهایی مانند سری ISO 8100 را ایجاد کرده است که دستورالعملهایی برای طراحی، نصب و نگهداری آسانسور و پله برقی ارائه میکند. این استانداردها بر اهمیت ارزیابی ریسک، نگهداری پیشگیرانه و بهبود مستمر به منظور افزایش ایمنی آسانسورها در مناطق و حوزههای مختلف تاکید دارند.
فن آوریهای ایمنی پیشرفته
ادغام فناوریهای پیشرفته، ایمنی آسانسور را متحول کرده است و قابلیت اطمینان، پاسخگویی و افزونگی را افزایش داده است. یکی از این فناوریها، سیستمهای کنترل مقصد (DCS) است که کارایی آسانسور را در عین بهبود ایمنی مسافران بهینه میکند. DCS از الگوریتمهای پیشبینی برای تجزیه و تحلیل الگوهای ترافیک مسافران و پویایی کابینهای آسانسور استفاده میکند و زمان انتظار و ازدحام را کاهش میدهد. مدیریت ازدحام بیش از حد، به عنوان یکی از مهمترین عوامل افزایش خطر، تاثیر بسزایی در کاهش خطر دارد.
علاوه بر این، سیستمهای نظارت از راه دور، نظارت در زمان واقعی بر عملکرد آسانسور را امکانپذیر میسازد و به اپراتورها اجازه میدهد تا ناهنجاریها و خطرات احتمالی را قبل از بدل شدن به مسائل ایمنی شناسایی کنند. این سیستمها از فناوری اینترنت اشیا (IoT) برای جمعآوری و تجزیه و تحلیل دادهی حسگرهای نصب شده در آسانسورها استفاده میکنند و امکان نگهداری، پیشبینی و مدیریت ریسک فعال را فراهم میکنند.
استانداردهای ایمنی
علاوه بر این، ظهور هوش مصنوعی (AI) و یادگیری ماشین، امکانات جدیدی را برای افزایش ایمنی آسانسور ایجاد کرده است. الگوریتمهای مبتنی بر هوش مصنوعی میتوانند مقادیر زیادی از دادهها را برای شناسایی الگوها، پیشبینی خرابی تجهیزات و بهینهسازی ایمنی آسانسورها تجزیه و تحلیل کنند. مسئولان تعمیر و نگه ساختمان با بهرهگیری از الگوهای تعمیر و نگهداری پیشبینیکننده مبتنی بر هوش مصنوعی میتوانند زمان خرابی را به حداقل برسانند. همچنین هزینههای مربوط به تعمیر و نگهداری را کاهش دهند و از عملکرد مداوم آسانسورها اطمینان حاصل کنند و در عین حال ایمنی مسافران را در اولویت قرار دهند.
سیستمهای تخلیه اضطراری
امکان تخلیه اضطراری در سیستمهای ایمنی آسانسورها از اهمیت بسزایی برخوردار است. گذشته از آسیبهای فیزیکی ناشی از گیر افتادن طولانی مدت در کابین آسانسور، ترس ناشی از این اتفاق نیز میتواند آسیبزا باشد. ترش ناشی از گیرافتادگی و کمبود اکسیژن، به ویژه برای آن دسته از مسافرانی که فوبیای فضای بسته دارند، ممکن است باعث آسیبهای روانی جبرانناپذیری شود. این امر حاکی از اهمیت بالای سیستمهای تخلیه اضطراری در آسانسورها را به خوبی توضیح میدهد. بنابراین در شرایط اضطراری مانند قطع برق یا خرابیهای مکانیکی، اطمینان از تخلیه ایمن مسافران دارای بالاترین اولویت بوده و برای حفظ آرامش مسافران آسانسور بسیار حیاتی میباشد. با توجه به اهمیت نقش سیستمهای تخلیه اضطراری در آسانسورها، روشهای تخلیه سنتی مرتفع کنندهی انتظارات مسافران بوده. روشهای سنتی تخلیه اضطراری بیشتر متکی به مداخله دستی، مانند تلفنهای اضطراری و دریچههای فرار بوده است. این قبیل اقدامات به دلیل زمانبر بودن راهکار بهینهای محسوب نمیشود. لذا نیاز به یک تغییر اساسی در پیادهسازی سیستمهای تخلیه اضطراری در آسانسورها به وجود آمد.
سیستمهای ایمنی آسانسورهای مدرن برای رفع این نیاز به وجود آمدند. در این سیستمها از فناوریهای پیشرفته تخلیه برای سادهسازی فرآیند تخلیه و به حداقل رساندن خطرات استفاده شده است. یک نمونه از این فناوریها، استفاده از دستگاههای نجات خودکار (ARDs) است. دستگاههای نجات خودکار (ARDs) میتوانند آسانسورها را تا نزدیکترین درب پایین بیاورند و در صورت قطع برق، درها را بهطور خودکار باز کنند. ARDها به طور مستقیم به برق ساختمان متصل نیستند. آنها از منابع تغذیه پشتیبان مانند باتریها یا ژنراتورها برای اطمینان از ادامه کار در مواقع اضطراری استفاده میکنند.
سیستمهای تخلیه اضطراری
