هنگامی که بافت سخت دندان یا همان مینای دندان بر اثر ترشح اسید به وسیله یک نوع باکتری به نام استرپتوکوک مواد معدنی خود، مانند کلسیم و فسفر را از دست می دهد، دندان دچار فرسایش شده و اصطلاحا گفته می شود که شخص دچار پوسیدگی دندان شده است.
باکتری موجود در دهان، قندی که در غذاهای شیرین وجود دارد را شکسته و آن را تبدیل به اسید می کند. مواد اسیدی سبب آسیب رساندن به مینای دندان می شوند و اگر به موقع به درمان پوسیدگی دندان خود از طریق یک دندانپزشک خوب نپردازید، دندان شما دچار عفونت و درد شده و حتی ممکن است آن را از دست بدهید.
انواع روش های ترمیم دندان
1 – ترمیم با آمالگام (مواد سیاه رنگ)
آمالگام، آلیاژی متشکل از جیوه، نقره، قلع، روی و مس است که از طول عمر و استحکام بالایی برخوردار می باشد. این روش در گذشته بیشتر مورد استفاده قرار میگرفت، امروزه به دلیل توجه بیشتر به مسایل زیبایی از آن کمتر استفاده می شود. ولی همچنان در ترمیم های زیر لثه که خونریزی دارد، انتخاب اول می باشد.
– ترمیم با کامپوزیت (مواد همرنگ دندان)
کامپوزیت محبوب ترین گزینه در روش های ترمیمی دندان است. این مواد از ترکیب رزین ها ساخته شده و رنگی شبیه به رنگ دندان های شما دارند.
مزایای ترمیم با مواد آمالگام
ترمیم های آمالگام دوام و طول عمر بالایی برخوردار دارند. همچنین استحکام بالایی داشته و دارای مقاومت بالایی در مقابل نیروهای حاصل از جویدن هستند. در نواحی دارای خونریزی و زیر لثه، قابل استفاده است.
مزایای ترمیم با مواد کامپوزیتی:
یکی از مهمترین مزایای ترمیم های کامپوزیتی این است که با رنگ دندان مطابقت دارند. کامپوزیت ها امروزه در رنگ بندی های مختلفی عرضه می شوند. حتی برای قسمت های مختلف دندان مانند مینا و عاج طبقه بندی متفاوتی از کامپوزیت ها موجود است.
ترمیم های کامپوزیتی به صورت شیمیایی و میکرومکانیکی به بافت و ساختار نسج دندان اتصال یافته و توسط اشعه های مخصوص سفت می شوند و در نهایت به مقاومت بسیار بالایی می رسند.
در روش ایمپلنت های دندانی بطور کلی دندان از دست رفته جایگزین می شود در صورتی که ،در ترمیم های کامپوزیتی کمتر به برداشتن نسج دندان نیاز است. چرا که هیچ نیازی به ساخت یک محل خاص برای محکم نگه داشتن مواد ترمیمی وجود ندارد و با دندان باند می شود.
چرا دندان نیاز به ترمیم دارد؟
دندان های پوسیده حاوی باکتری هایی هستند، که با تکثیر خود باعث گسترش پوسیدگی می شوند. سرعت این گسترش، به میزان رعایت بهداشت دهان و دندان بستگی دارد. مانند استفاده از مسواک و نخ دندان، همچنین محل پوسیدگی و نیز ژنتیک شخص.
اگر هرچه زودتر جهت جلوگیری از گسترش پوسیدگی هیچ اقدامی صورت نگیرد، پوسیدگی دندان عصب را درگیر کرده و نیاز به درمان ریشه جهت پاک کردن باکتری ها از کانال دندان خواهد بود. از دیگر عوارض گسترش عفونت پوسیدگی دندان تشکیل آبسه می باشد.
در نتیجه برداشتن قسمت پوسیده شده برای جلوگیری از گسترش آن و نیز پر کردن محل برداشته شده برای جلوگیری از تجمع مجدد باکتری ها ضروری است . در کلینیک لبخند واقع در طالقانی کرج، درمانهای زیبایی با کامپوزیت ها جهت دندانهای شکسته و بدرنگ نیز انجام می شود.
حساسیت های بعد از پر کردن دندان ها:
به صورت معمول پر کردن دندان عوارض خاصی ندارد، مگر آن که تعداد زیادی دندان بازسازی شده باشد.
حساسیت دندان نسبت به سرما و گرما: هنگام مصرف مواد سرد مانند بستنی و یا مواد داغ مثل چای، ممکن است دنداد تیر بکشد که پس از مدت کوتاهی برطرف خواهد شد.
درد هنگام جویدن: در بیشتر موارد علت آن می تواد بلند بودن قسمت ترمیم شده دندان باشد، در چنین مواردی از فشار آوردن روی دندان جلوگیری کرده و برای کوتاه کردن ترمیم به دندانپزشک خود مراجعه کنید. فشار آوردن روی ترمیم، آن را کوتاه نمی کند، بلکه باعث می شود که بشکند.
مراقبت های بعد از ترمیم با آمالگام:
تا ۱ ساعت بعد از ترمیم دندان با مواد آمالگام از خوردن هر گونه مواد غذایی خودداری کنید. در این مدت، قسمت ترمیم شده نسبت به فشار و نیز شکستگی ناشی از آن بسیار حساس است. نوشیدن مایعات اشکالی ندارد. همچنین در طول یک شبانه روز، برای جویدن غذا، بیشتر از سمت دیگر دهان که در آن ترمیمی انجام نشده استفاده کنید.
مراقبت های لازم بعد از ترمیم با کامپوزیت
پس از انجام ترمیم دندان با استفاده از مواد کامپوزیت، خوردن خوراکیهای جویدنی مشکلی ایجاد نمیکند. اما برای مدت ۱ روز از مصرف نوشیدنیهای گرم مانند چای و قهوه و مواد غذایی دارای رنگ دانه خودداری کنید. در صورت نیاز به مصرف این نوشیدنیها و غذاها، در ۲۴ ساعت اول، باید فوراً دهان خود را شست و شو دهید. این ترمیمها برای مدتی به مواد رنگی حساس هستند، بنابراین توصیه میشود از مصرف مواد مذکور خودداری کرده و در صورت لزوم، بلافاصله دهان خود را شست و شو دهید.
ترمیم دندان نباید از رعایت بهداشت دهان جلوگیری کرده، ولی باید توجه داشت که برای مسواک زدن و استفاده از نخ دندان، به ویژه در صورت ترمیمهای آمالگام، باید حداقل چند ساعت از زمان انجام ترمیم گذشته باشد. اگر استفاده از نخ دندان بر روی دندان ترمیم شده ممکن نیست، بهتر است که با دندانپزشک خود مشورت کنید.
بعد از انجام ترمیم دندان، وجود درد و حساسیت نسبت به آب گرم و سرد کاملا طبیعی است. این نوع درد معمولا پس از چند روز بهبود مییابد، اما ممکن است در برخی موارد تا یک یا دو ماه طول بکشد. اگر پس از چند روز، درد کاهش نیابد یا به صورت شبانه یا نبض دار بیشتر شود، حتما باید به دندانپزشک خود مراجعه کنید.
نحوه ترمیم دندان و شکل آن ممکن است با حفره پوسیدگی متفاوت باشد، و ممکن است باعث ایجاد برخی احساسات نامطلوب شود. اگر پس از برطرف شدن بیحسی منطقه ترمیم، احساس بلندی یا تیزی و زبری در آن ناحیه دارید، حتما به دندانپزشک مراجعه کنید تا اقدامات لازم را انجام دهد. بی حسی ناشی از ترمیم معمولا بین یک تا چند ساعت طول میکشد.
در طی مدت درمان، حتماً به این نکته توجه داشته باشید که قبل از تکمیل فرآیند بهبود، سعی کنید دقت کافی به محافظت از لب و گونه خود داشته باشید تا از بروز آسیبهای ناخواسته جلوگیری کنید.
در برخی موارد، برخورد قاشقهای استیل با ترمیمهای آمالگام ممکن است به صورت خفیفی احساسی مشابه برقگرفتگی بوجود آورد. همچنین، در صورت استفاده از ورقهای آلومینیومی برای گاز گرفتن شکلات یا موارد دیگر، احتمال بروز این حالت هم وجود دارد.
در صورت تجربه مکرر این احساسات و مزاحمت آنها، پیشنهاد میشود که به دندانپزشک مراجعه کرده و اقدامات لازم برای اصلاح نوع ترمیم را انجام دهید.
وقتی یک دندان ترمیم میشود، به این معنا نیست که دیگر نیاز به هیچ درمان دیگری نخواهد بود و این دندان فاقد پوسیدگی خواهد بود. ممکن است دندان مورد ترمیم، پس از مدتی دوباره پوسیده شود یا بخش دیگری از دندان جدیداً پوسیدگی داشته باشد.
بنابراین، ترمیم دندان نیاز به رعایت بهداشت دهان بیشتری دارد. حتی پس از انجام ترمیمهای لازم برای پوسیدگیهای دندانی، توصیه میشود که به صورت مرتب از مسواک و نخ دندان استفاده کنید و حداقل هر شش ماه یکبار به دندانپزشک مراجعه کنید.
عواقب عدم ترمیم دندان
اگر دچار پوسیدگی دندان شده اید، درمان آن بسیار مهم است. در صورت انجام ندادن درمان به موقع، مینای دندان به آرامی شروع به پوسیدگی می کند. باکتری های موجود در دهان با عاج تماس پیدا کرده و باعث عفونت می شوند. زمانی که عفونت شروع می شود، احساس حساسیت می کنید. معمولاً در این زمان متوجه نیاز خود به درمان پر کردن خواهید شد. اگر توجهی به این درمان نداشته باشید، عفونت به عصب رسیده که در نهایت به دندان آسیب می رساند و پس از آن فرد باید تحت درمان ریشه یا عصب کشی قرار گیرد. همچنین شما در معرض خطر انتقال عفونت به دندان مجاور هستید که باعث پوسیدگی آن نیز می کند.
ماندگاری درمان ترمیم دندان
طول عمر ترمیم دندان شما به عواملی همچون مواد مورد استفاده، محل ترمیم در دهان و همچنین میزان مراقبت از آن بستگی دارد. اغلب ترمیم های کامپوزیت، گلاس آینومر و پرسلن تا 5 سال، ترمیم های آمالگام تا 15 سال و ترمیم های طلا تا 20 سال دوام دارند.
فرایند ترمیم دندان چقدر زمان می برد؟
اغلب این پروسه درمانی، ساده و راحت می باشد و مدت زمان انجام آن بین 20 دقیقه تا 1 ساعت طول می کشد. با این حال مدت زمان انجام این کار به شرایط دندان شما و نیز مهارت متخصص دندانپزشک وابسته است. البته باید گفت که نوع ماده ترمیم کننده دندان نیز می تواند موجب افزایش مدت زمان انجام این فرآیند شود. برای انجام انواع خدمات دندانپزشکی به کلینیک لبخند مراجعه کنید. در کلینیک از بهترین متخصصین و همچنین جدیدترین تجهیزات برای انجام خدمات دندانپزشکی استفاده می شود.
